Met Kerstmis vieren christenen de geboorte van Jezus. De Bijbel noemt geen datum. In Rome vierde men het feest in de vierde eeuw al op 25 december, rond de kortste dagen van het jaar: het licht dat terugkomt werd een beeld voor Christus.
Kerstmis is voor veel mensen het warmste feest van het jaar. Maar hoe is het ontstaan? En waarom op 25 december? Het antwoord is een mix van geloof, geschiedenis en tradities die in de loop van de eeuwen zijn gegroeid.
Oudste vermelding van 25 december in een Romeinse kalender.
Franciscus van Assisi bouwt in Greccio een levende kerststal.
De kerstboom duikt op in Duitsland en de Elzas.
Kerst wordt een feest van het gezin, zoals wij het kennen.
1 Wat vieren we eigenlijk?
Kerstmis viert dat God mens werd in Jezus, geboren in Bethlehem. Het verhaal staat in Lucas 2 en Matteüs 1–2: de reis van Maria en Jozef, de stal, de herders en de wijzen. Lees het hele verhaal in De geboorte van Jezus.
“Want een Kind is ons geboren, een Zoon is ons gegeven”
Jesaja 9:5 · Statenvertaling
2 Waarom 25 december?
De evangelies geven geen datum. De eerste christenen vierden vooral Pasen. Pas in de vierde eeuw vinden we Kerstmis op 25 december in Rome. Historici geven twee verklaringen, die elkaar niet uitsluiten:
- Het licht. Rond 25 december worden de dagen weer langer. Romeinen vierden toen het feest van de ‘onoverwinnelijke zon’. Christenen zagen in Jezus het ware licht.
- Een berekening. Sommige vroege christenen rekenden negen maanden vanaf 25 maart, de dag waarop zij de aankondiging aan Maria plaatsten.
Orthodoxe kerken die de oude juliaanse kalender volgen, vieren Kerstmis op 7 januari. Het is hetzelfde feest, alleen een andere kalender.
3 Waar komen de tradities vandaan?
Franciscus wilde het verhaal laten ‘zien’ aan gewone mensen.
Groen dat blijft in de winter: beeld van leven dat doorgaat.
Wijst naar de ster die de wijzen volgden.
Verwijzen naar de geschenken van de wijzen.
In Nederland krijgen kinderen hun cadeaus vaak al met Sinterklaas op 5 december. Sint-Nicolaas was een bisschop uit de vierde eeuw, bekend om zijn vrijgevigheid. Kerstmis zelf blijft dan meer een feest van samen eten, kaarsen en de kerk.
4 Kerstmis vieren met betekenis
- Zet samen de kerststal op en laat kinderen het kindje Jezus pas op kerstavond neerleggen.
- Lees Lucas 2:1–20 voor aan tafel.
- Bid een kort kerstgebed: je vindt er zeven in Kerstgebeden.
- Ga naar een nachtmis of kerstnachtdienst.
Meer over de feestdagen vind je in de rubriek Kerst.
Veelgestelde vragen
Staat 25 december in de Bijbel?
Nee. De evangelies noemen geen datum. De datum 25 december is in de vierde eeuw in Rome gekozen en daarna overgenomen.
Is Kerstmis een heidens feest?
Kerstmis viert de geboorte van Jezus. De datum valt samen met oude winterfeesten, en sommige gebruiken, zoals groen in huis, zijn ouder dan het christendom. Christenen gaven die gebruiken een nieuwe betekenis.
Waarom vieren orthodoxen Kerstmis op 7 januari?
Veel orthodoxe kerken volgen de juliaanse kalender. 25 december in die kalender valt nu op 7 januari in onze kalender.
Bronnen
- De Bijbel: Lucas 2:1–20, Matteüs 1–2, Jesaja 9:5 (Statenvertaling).
- Chronograaf van 354 (Romeinse kalender met de vermelding van 25 december).



Laat een reactie achter