Christelijk lifestyle magazine – geloof, leven en stijl

De doop bij katholieken, protestanten en orthodoxen

De doop is het begin van het christelijke leven. Maar katholieken, protestanten en orthodoxen dopen elk op hun eigen manier. Wat betekent de doop, hoe gaat het in zijn werk en wat zijn de verschillen?

Kort antwoord

Met de doop word je opgenomen in de kerk van Christus. Er wordt water gebruikt in de naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest. Katholieken, de meeste protestanten en orthodoxen dopen ook baby’s. Baptisten en veel evangelische gemeenten dopen alleen wie zelf gelooft.

De doop is de oudste christelijke viering. Jezus liet zich zelf dopen in de Jordaan door Johannes de Doper, en na zijn opstanding gaf Hij zijn leerlingen de opdracht om te dopen.

“Gaat dan henen, onderwijst al de volken, dezelve dopende in den Naam des Vaders, en des Zoons, en des Heiligen Geestes”

Mattheüs 28:19 · Statenvertaling

1 Wat betekent de doop?

Nieuw begin

Het water staat voor reiniging: oude schuld wordt afgewassen.

Erbij horen

Je wordt lid van de kerk, de grote familie van gelovigen.

Geest van God

Christenen geloven dat God zijn Geest geeft aan wie gedoopt wordt.

Met Christus

Je verbindt je leven met de dood en opstanding van Jezus.

2 Drie tradities naast elkaar

Katholiek

Bij katholieken is de doop het eerste van de zeven sacramenten. Meestal wordt een baby gedoopt, enkele weken of maanden na de geboorte. De priester of diaken giet drie keer water over het hoofd en zegt de doopformule. Daarna volgt een zalving met chrisma (gewijde olie), krijgt het kind een wit doopkleed en wordt de doopkaars aangestoken aan de paaskaars.

Protestants

In de Protestantse Kerk in Nederland worden zowel baby’s als volwassenen gedoopt, meestal in een gewone zondagse dienst. Ouders beloven hun kind op te voeden in het geloof. Baptisten en veel evangelische gemeenten kennen alleen de ‘geloofsdoop’: je wordt gedoopt als je zelf kunt zeggen dat je gelooft, vaak door helemaal onder water te gaan.

Orthodox

Orthodoxe christenen dompelen de dopeling, ook een baby, drie keer helemaal onder. Direct daarna volgen de zalving (chrismatie) en de eerste communie. Zo ontvangt een orthodox kind alle drie in één viering.

Veel kerken erkennen elkaars doop. Wie als katholiek gedoopt is en later protestant wordt (of andersom), hoeft meestal niet opnieuw gedoopt te worden.

De symbolen van de doop

  • Water: reiniging en nieuw leven.
  • Doopkaars: het licht van Christus. Veel gezinnen steken hem elk jaar aan op de doopdag. Lees ook De kaars in de kerk.
  • Wit doopkleed: een nieuw, zuiver begin.
  • Doopnaam: vaak de naam van een heilige, als voorbeeld en beschermer.

Peter en meter

Bij een katholieke doop kiezen de ouders een peter en meter (in Nederland ook ‘peetoom’ en ‘peettante’). Zij beloven het kind te helpen in het geloof. Een peter of meter moet zelf gedoopt zijn en het vormsel hebben ontvangen. In protestantse kerken is dit minder vast geregeld.

Een doop is een feest. Ideeën voor een cadeau vind je in Wat geef je bij een doop? en tips voor de aankondiging in Een doopkaartje maken.

Een gebed voor een dopeling

Voor een kind dat gedoopt wordt

Goede God, dank U voor dit kind, dat wij vandaag aan U toevertrouwen. Houd uw hand boven zijn of haar leven. Laat het licht van de doopkaars altijd blijven branden, ook op donkere dagen, en geef dat het opgroeit in liefde, voor U en voor anderen.Amen.

Meer over dopen, kaartjes en cadeaus lees je in de rubriek Doop.

Veelgestelde vragen

Kun je je als volwassene laten dopen?

Ja, in alle kerken. Bij katholieken volg je eerst een voorbereiding en ontvang je vaak in dezelfde viering ook het vormsel en de eerste communie.

Wat kost een doop?

In de meeste kerken niets. Wel wordt vaak een vrijwillige gift gevraagd, en ouders betalen zelf het feest, het kleed en de kaars.

Kun je twee keer gedoopt worden?

In de katholieke, orthodoxe en de meeste protestantse kerken niet: de doop geldt voor altijd. Gemeenten met een geloofsdoop dopen soms opnieuw wie als baby gedoopt is.

Bronnen

  • De Bijbel: Mattheüs 3:13–17, Mattheüs 28:19 (Statenvertaling).
  • Catechismus van de Katholieke Kerk, nr. 1213–1284.
  • Protestantse Kerk in Nederland, informatie over de doop.

Eline de Vries
Eline de Vries schrijft voor Licht over gebed, christelijke feesten en geloof in het gewone leven. Ze zoekt naar woorden die je thuis echt kunt gebruiken: aan tafel, bij een doop of op een stille avond.

Reacties

Nog geen reacties. Wat raakte jou in dit artikel? Deel het hieronder.

Laat een reactie achter

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Elke reactie wordt eerst door de redactie gelezen en verschijnt na goedkeuring. Lees onze privacyverklaring.